2026 Güncel Eşikler ve Süreler

Aşağıdaki tablo kuyumcunun gün içinde en sık karşılaştığı tutar ve süreleri bir arada gösterir. Tutarlar Resmî Gazete'de yayımlanan son değişikliklere göre güncellenmiştir.

Tutarlar yeniden değerleme oranı ya da yeni düzenlemelerle değişebilir. Bu sayfadaki her satır, dayanak sütunundaki resmî metne dayanır.

MASAK: Kuyumcunun Yükümlülükleri

Kuyumcular, 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında yükümlüdür. Dayanak, Tedbirler Yönetmeliği'nin 4. maddesinde sayılan "kıymetli maden, taş veya mücevher alım satımı yapanlar ile bu işlemlere aracılık edenler" bendidir. Temel yükümlülükler kimlik tespiti, gerçek faydalanıcının belirlenmesi, şüpheli işlem bildirimi, kayıtların saklanması ve istendiğinde bilgi verilmesidir.

Kimlik tespiti ne zaman zorunlu?

• İşlem tutarı ya da birbiriyle bağlantılı işlemlerin toplamı 370.000 TL veya üzerinde olduğunda,
• müşteriyle sürekli iş ilişkisi kurulduğunda, tutara bakılmaksızın,
• şüpheli işlem bildirimi gerektiren durumlarda, tutara bakılmaksızın.

370.000 TL eşiği 7 Ekim 2026 tarihli ve 33393 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle getirildi ve yayımı tarihinde yürürlüğe girdi. Önceki eşik 185.000 TL idi. Bağlantılı işlemlerde, eşiğin altında kalmak için bölünen ödemeler toplam olarak değerlendirilir.

Hangi bilgiler alınır?

• Türk vatandaşı: ad, soyad, doğum tarihi, uyruk, kimlik belgesinin türü ve numarası, T.C. kimlik numarası; adres ve iş bilgisi beyana göre kaydedilir. Kimlik için nüfus cüzdanı, sürücü belgesi veya pasaport kullanılır.
• Yabancı: pasaport veya ikamet belgesiyle aynı bilgiler ve doğum yeri.
• Şirket: unvan, ticaret sicil numarası, vergi kimlik numarası, faaliyet konusu, adres ve telefon; şirket adına işlem yapan kişinin kimliği ve yetkisi de tespit edilir.

Şüpheli işlem bildirimi

Bir işlemin yasa dışı kaynaktan geldiğine dair şüphe oluştuğunda, şüphenin oluştuğu tarihten itibaren en geç 10 iş günü içinde MASAK.Online üzerinden bildirim yapılır. Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde bildirim derhal yapılır. Bildirimin yapıldığı müşteriye ya da üçüncü kişilere açıklanmaz. MASAK'ın kuyumcular için yayımladığı Şüpheli İşlem Bildirimi Rehberi (sürüm 2.0, Haziran 2025) şu örnekleri sayar:

• küçük kupürlerle ya da alışılmadık bir dövizle yapılan yüksek tutarlı nakit ödeme,
• birbirinden bağımsız görünen müşterilerin aynı adresi veya telefonu vermesi,
• birden çok müşterinin ödemesinin ortak bir hesaba aktarılmasının istenmesi,
• bildirimden kaçmak için işlemin parçalara bölünmesi,
• müşterinin işlemden önce eşikleri ve sınırları sorması.

Saklama ve cezalar

Kimlik tespitine ilişkin belgeler son işlem tarihinden, diğer belgeler düzenlendikleri tarihten, defter ve kayıtlar son kayıt tarihinden itibaren 8 yıl saklanır. Kimlik tespiti ve şüpheli işlem bildirimi yükümlülüklerine aykırılıkta her ihlal için idari para cezası uygulanır; tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında artırılır. Saklama ve bilgi verme yükümlülüğüne uymamak ise 5549 sayılı Kanun'un 14. maddesine göre hapis ve adli para cezası gerektirir.

Uyum programı kurma ve uyum görevlisi atama yükümlülüğü Uyum Programı Yönetmeliği'nde sayılan kurumlar içindir; bu listede kıymetli madenler aracı kuruluşları yer alır, perakende kuyumcular yer almaz. Ayrıntılı uygulama için kuyumcuda MASAK yükümlülükleri rehberine bakabilirsiniz.

Nakit, Havale ve 30.000 TL Kuralı

Vergi Usul Kanunu'na göre tüccarlar ve serbest meslek erbabı, kendi aralarında ve tevsik zorunluluğu kapsamında olmayanlarla, yani bireysel müşterilerle yaptıkları 30.000 TL'yi aşan her türlü tahsilat ve ödemeyi banka, ödeme kuruluşu veya PTT aracılığıyla yapmak ve bu kurumların belgesiyle tevsik etmek zorundadır (VUK 459 Sıra No.lu Tebliğ). Sınır 30 Kasım 2024'te 7.000 TL'den 30.000 TL'ye çıkarıldı.

• Aynı gün aynı kişiyle yapılan işlemler toplanır; toplam sınırı aştığı andan itibaren kalan ödemeler bankadan yapılır.
• Bir işlemin bedeli parça parça ödense de işlemin toplam tutarına bakılır.
• Kurala uyulmazsa her işlem için işlem tutarının yüzde 10'u kadar özel usulsüzlük cezası kesilir. Bu ceza 2026 yılında birinci sınıf tüccar için 35.000 TL'den, ikinci sınıf tüccar için 17.000 TL'den, diğerleri için 8.700 TL'den az olamaz (VUK mükerrer md. 355, 588 SN).

Altına özgü ayrı bir nakit yasağı yoktur. Hazine ve Maliye Bakanlığı 16 Ocak 2026'daki açıklamasında 30.000 TL kuralının tüm mallar için geçerli genel kural olduğunu, Kıymetli Maden Takip Sistemi'nin (KMTS) alıcı ve satıcıyı kaydetmediğini belirtmiştir.

Altında KDV: İstisna ve Özel Matrah

Külçe altın ve külçe gümüş teslimleri KDV'den istisnadır (KDV Kanunu md. 17/4-g).

Ziynet eşyası ve sikke altın: Altından mamul veya altın içeren ziynet eşyası ile sikke altının tesliminde KDV matrahı, satış bedelinden ürünün has (külçe altın) bedeli düşülerek bulunur (KDV Kanunu md. 23/e). Has bedeli, KDV Genel Uygulama Tebliği'nde belirtildiği şekilde Borsa İstanbul fiyatları ve ürünün ayarı esas alınarak hesaplanır. Bulunan matraha, yani işçilik ve kâr farkına, genel oran olan yüzde 20 uygulanır.

Örnek

Has bedeli 30.000 TL olan bir bileziğin KDV dâhil satış bedeli 33.600 TL ise fark 3.600 TL'dir. Bu farkın içindeki KDV 3.600 × 20 / 120 = 600 TL, KDV hariç matrah 3.000 TL olur. Altın bedeli olan 30.000 TL üzerinden KDV hesaplanmaz.

e-Fatura ve e-Arşiv'de bu satışlar özel matrah olarak düzenlenir; altın satırına 805 kodlu özel matrah ("Altından mamül veya altın içeren ziynet eşyaları ile sikke altınların teslimi") uygulanır. Gümüşten mamul eşya ve sikke gümüşte de aynı yöntemle külçe gümüş bedeli düşülür. Hesaplamayı denemek için has altın hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

Hurda Altın Alımı ve Gider Pusulası

Kuyumcu, fatura düzenleme zorunluluğu olmayan bir bireyden kullanılmış ya da hurda altın aldığında gider pusulası düzenler (VUK md. 234). Gider pusulası iki nüsha düzenlenir, bir nüshası satana verilir ve şu bilgileri içerir:

• işin mahiyeti, malın cinsi ve türü, miktarı ve bedeli,
• alan ve satanın adı soyadı ile adresi,
• düzenleme tarihi, seri ve sıra numarası.

Gider pusulası malın tesliminden itibaren en geç 7 gün içinde düzenlenmelidir; bu sürede düzenlenmeyen belge hiç düzenlenmemiş sayılır. Bedel bu süre içinde banka, ödeme kuruluşu veya PTT aracılığıyla ödenir ve dekontta gerekli bilgiler yer alırsa dekont gider pusulası yerine geçer (VUK md. 234/5). Belge düzenlenmemesinin cezası, 2026 yılında 17.000 TL'den az olmamak üzere belge tutarının yüzde 10'udur (VUK md. 353/1).

e-Gider Pusulası 2026 itibarıyla isteğe bağlıdır; e-Fatura'ya kayıtlı mükellefler kullanabilir. Bankadan ödenen alımlarda Hasfiyat banka hareketlerinden toplu gider pusulası düzenlenebilir; ayrıntı için kuyumcu fatura nasıl kesilir rehberine bakabilirsiniz.

e-Fatura, e-Arşiv ve Fiş

e-Arşiv: Bilanço esasına göre defter tutan ve e-Arşiv'e kayıtlı olmayan mükellefler 1 Ocak 2026'dan itibaren faturalarını tutara bakılmaksızın e-Arşiv olarak düzenler. Basit usul ve işletme hesabı esasına göre defter tutanlar için vergiler dâhil 3.000 TL sınırı 31 Aralık 2026'ya kadar uygulanır; bu mükellefler için tutara bakılmaksızın e-Arşiv kuralı 1 Ocak 2027'de başlar (589 Sıra No.lu Tebliğ).

e-Fatura: Kuyum sektörüne özgü bir e-Fatura zorunluluğu yoktur; genel kural uygulanır. Brüt satış hasılatı 3 milyon TL'yi aşan mükellefler, aştıkları yılı izleyen yılın 1 Temmuz'undan itibaren e-Fatura'ya geçer (509 Sıra No.lu Tebliğ).

Fiş ve fatura sınırı: Perakende satışlar yeni nesil ödeme kaydedici cihaz (ÖKC) fişiyle belgelenir. Satış tutarı 2026 için 12.000 TL'yi aşarsa ya da müşteri isterse fatura düzenlenir (VUK md. 232). Fatura teslimden itibaren en geç 7 gün içinde düzenlenir.

Hasfiyat'ta e-Fatura ve e-Arşiv tek tek ya da banka hareketlerinden toplu olarak, özel matrah kuralına uygun şekilde kesilir.

Kuyum Ticareti Yetki Belgesi ve KMTS

Kuyum ticareti, il ticaret müdürlüğünden Kuyum Ticareti Bilgi Sistemi üzerinden alınan yetki belgesi ile yapılır (6585 sayılı Kanun md. 16 ve Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik). Yetki belgesindeki bilgiler değiştiğinde belge güncellenir.

Kıymetli Maden Takip Sistemi (KMTS): Rafinerilerin ürettiği standart külçe ve basılı gram altın ürünleri Darphane'nin verdiği benzersiz kodla ve güvenlikli etiketle izlenir. Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın açıklamasına göre sistem üretimi izler, alıcıyı ve satıcıyı kaydetmez. Usul ve esaslara göre ambalajı bozulmuş ürün yeniden satışa konu edilemez.

2026 Değişiklik Takvimi

• 1 Ocak 2026: fatura düzenleme sınırı 12.000 TL; bilanço esası mükellefler için tutara bakılmaksızın e-Arşiv; VUK cezalarının 2026 tutarları (588 ve 589 Sıra No.lu Tebliğler).
• 16 Ocak 2026: Hazine ve Maliye Bakanlığı, altına özgü nakit yasağı olmadığını ve KMTS'nin alıcıyı kaydetmediğini açıkladı.
• Ağustos 2026: Kıymetli Maden Takip Sistemi uygulamasına ilişkin usul ve esaslar yayımlandı.
• 7 Ekim 2026: MASAK kimlik tespiti eşiği 185.000 TL'den 370.000 TL'ye çıktı (Resmî Gazete sayı 33393).

Bu sayfa yeni bir düzenleme yayımlandığında güncellenir; son güncelleme tarihi sayfanın başında yazar.

Hasfiyat Bu Kurallarda Nasıl Yardımcı Olur?

• Kimlik bilgisi: alış-satış ekranında müşteri ve kimlik bilgisi işlemle birlikte kaydedilir; yüksek tutarlı işlemde uyarı verir.
• MASAK risk paneli: bölünmüş işlemler gibi riskli desenleri listeler; MASAK risk paneli sayfasında ayrıntılar var.
• Özel matrah: ziynet satışlarının faturası 805 kodlu özel matrahla, işçilik ayrı hesaplanarak kesilir.
• Gider pusulası: banka hareketlerinden toplu gider pusulası ve fatura düzenlenir; 7 günlük süre kaçmaz.
• Kayıtlar: tüm işlemler hesabınızda saklanır; geçmiş günler Kuyumcu Defteri üzerinden açılır.

Resmî Kaynaklar

• Resmî Gazete, 7 Ekim 2026, sayı 33393: Tedbirler Yönetmeliği değişikliği
• 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun
• MASAK Kuyumcular Şüpheli İşlem Bildirimi Rehberi 2.0
• VUK 459 Sıra No.lu Genel Tebliğ (tahsilat ve ödemelerde tevsik)
• 213 sayılı Vergi Usul Kanunu
• 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu

Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır; uyuşmazlık halinde resmî metin esastır.

Sıkça Sorulan Sorular